Houd je ouders erbij

Kinderen van gescheiden ouders hebben behoefte aan overzicht. De periode in aanloop naar de ‘split up’ is vaak al beroerd genoeg. Door te laten merken dat jij er ook bent, dwing je je ouders rekening met je te houden. Zo kun je verlangen dat beide in de buurt blijven wonen. Zodat je in twee ‘thuizen’ je normale leven kunt voortzetten.

Een echtscheiding komt zelden uit de lucht vallen. Vaak merk je al enige tijd dat er spanning in huis is. Je ouders zijn meer geprikkeld, hebben vaker ruzie en maken het daarna ook niet meer goed. Je voelt aan alles dat er iets loos is, maar kunt er niet de vinger op leggen wat er precies mis is. Je zet je ondertussen schrap - school, de sport en andere dingen gaan immers gewoon door – maar ondertussen knaagt wel de vraag: Het gaat toch wel goed thuis?

Hommeles

Die periode van onzekerheid duurt vaak maanden, in sommige gevallen zelfs twee jaar of langer. Al die tijd is er van een gezonde thuissituatie geen sprake. Jij zou graag die gezellige tijd van vroeger willen terughebben, maar voelt ook dat je nauwelijks iets kunt doen om die periode te laten terugkeren. En je ouders lijken ook wel verder weg. Wat niet vreemd is, want ook zij zijn van slag. Ook zij vinden het niet leuk om in een sfeer van ruzies en bekvechten te moeten leven, maar weten er op dat moment ook geen raad mee.

Achteraf bekeken vinden bijna alle kinderen de periode voorafgaand aan de scheiding van hun ouders het moeilijkst. Omdat ze zich erg op zichzelf teruggeworpen voelden. Aan hun lot overgelaten. Als je die situatie herkent, bijvoorbeeld omdat het thuis al behoorlijk lang hommeles is tussen pa en ma, vraag dan gewoon wat er aan de hand is en of ze ermee op willen houden.

Dat hoeft niet automatisch te betekenen dat daarmee de kou uit de lucht gaat, maar het biedt je ouders nauwelijks nog een uitweg om hun probleem voor jullie te negeren. Het wordt bespreekbaar gemaakt. En hoewel het misschien wat soft klinkt, van praten (en niet te vergeten luisteren) wordt in zo’n situatie bijna niemand minder.

Ouders in de buurt

En zelfs al draait het uit op een scheiding, dan nog is zo’n aanpak beter dan angstig stilzitten en afwachten. Hoe vervelend ook, je hebt jezelf kunnen voorbereiden op iets wat kennelijk onvermijdelijk was. En je hebt mogelijk ook nog een en ander kunnen sturen. Zeker als je al wat ouder bent, hoef je je eigen invloed op de gang van zaken niet te onderschatten.

Maak je ouders maar duidelijk dat, als er rekening wordt gehouden met jou (en eventueel je broers en/of zussen), zo’n scheiding uiteindelijk een beter eindresultaat oplevert. In goed overleg scheiden (collaborative divorce) helpt daarbij, vooral ook omdat bij een zogeheten overlegscheiding kinderen extra goed gehoord worden.

Je ouders mogen best weten dat door uit elkaar te gaan hun relatie wel tot stilstand komt, maar beider relatie met de kinderen gewoon wordt voortgezet. Binnen dat geheel mag je gerust voor je rechten opkomen. Dat kan bijvoorbeeld door uit te spreken dat jij als kind wilt dat beide ouders bij elkaar in de buurt blijven wonen. Zeker nu het co-ouderschap gelukkig steeds vaker voorkomt is dat veel logischer aan het worden. Pendelen op zich is al lastig genoeg, maak het dan niet onnodig moeilijker door als ouders ver uit elkaar te gaan zitten.

Geen keuze maken

Trek ook een duidelijke grens wat jij acceptabel vindt. De ruzie tussen jouw ouders is niet jouw ruzie. Dat je last hebt van de gevolgen (de echtscheiding) is vaak al erg genoeg. Dat daarna beide ouders elkaar zwart zitten te maken wanneer jij bij een van hen verblijft, is iets waar jij niet op zit te wachten. In normale omstandigheden zijn beide ouders, ook na een echtscheiding, je even lief. Dat jou wordt gevraagd te kiezen is niet fijn.

Verschillende onderzoeken tonen aan dat echtscheidingen waarbij ook de kinderen hun zegje mogen doen meestal een betere uitkomst kennen dan de zaken waarbij de ouders het (even snel) onderling regelen en de kinderen erbuiten houden. Als ouders rekening houden met jouw behoeften en die van je broers/zussen, dan voelen kinderen zich meestal na ongeveer een jaar weer geborgen en veilig. De situatie mag dan heel anders zijn, het vertrouwde gevoel dat je had bij je ouders is wel weer teruggekeerd.

Literatuur: Merck Manual Medisch Handboek – Tweede, geheel herziene editie, 2004-2005 Merck & Co. Inc.