Het eindresultaat telt: scheiden in overleg
Mediation en Overlegscheiding, is dat nou niet eigenlijk hetzelfde? De verleiding is groot om beide bemiddelingsvarianten over een kam te scheren. Ten onrechte. Mediation kan in veel gevallen uitkomst bieden, overlegscheiden biedt het beste uitzicht op een resultaat dat alle belanghebbende partijen (vader, moeder en kinderen) tevreden stelt. Beschouw overlegscheiden als een bemiddelingsvorm met extra garanties, een Mediation Plus.
Scheiden is – hoe je het ook wendt of keert - een pijnlijk proces. Het laat emotionele wonden achter die zelfs na jaren uitbarstingen tot gevolg kunnen hebben. Veel stellen onderschatten die naweeën, vanuit de drang om een scheiding maar zo snel mogelijk af te wikkelen. ‘Dan zijn we er van af.’ Het is echter enorm belangrijk zorgvuldig te werk te gaan en te kijken hoe je ook in de toekomst goed met elkaar kunt omgaan.
Kies je voor scheiden in overleg, dan stap je in feite over je eigen schaduw. Je denkt en handelt niet uit verwijten naar de ander, maar zoekt – ondanks dat je uit elkaar gaat – naar regelingen die recht doen aan de wensen en belangen van alle betrokkenen. Overlegscheiden laat zich niet leiden door de waan van de dag. Een respectabele omgang met elkaar - ook al is de relatie stukgelopen - is goed voor jezelf, goed voor je ex, maar vooral ook in het belang van de kinderen. Die hebben immers niet om zo’n dramatische wending in hun jonge leven gevraagd.
Maar wat is nu de meerwaarde van overlegscheiden boven mediation? Een belangrijke plus zit al in het begin, wanneer beide partners schriftelijk en in het bijzijn van hun advocaten en hun gezamenlijke ‘divorce coach’ een gang naar de rechter uitsluiten. Zij kiezen er nadrukkelijk voor de angel eruit te trekken en in harmonie te onderhandelen totdat een overeenstemming is bereikt.
Bij mediation ontbreekt de advocaat, wat op het eerste gezicht aantrekkelijk lijkt. De scheidende partners kiezen voor één mediator die echter snel in de problemen kan raken wanneer blijkt dat een van de partners minder in staat is zijn/haar belangen te verdedigen. Op het moment dat de mediator dat waarneemt en het machtsevenwicht probeert te herstellen, gaat het meestal fout. De ‘sterkere’ partner ervaart de ingreep als bedreigend voor zijn/haar belangen en verwijt de bemiddelaar partij te kiezen.
Veel mediations verzanden om die reden na een voorspoedig begin alsnog in een impasse. Ten langen leste huren beiden dan toch maar hun eigen (vecht)advocaat in om het meeste uit de crisis te slepen. Kortom, het scenario voor een juridische loopgravenoorlog. Het eindresultaat is duurder, emotioneel belastender en vooral ook onbevredigender.
Bij overlegscheiding is alles er op gericht het conflict te voorkomen. Overigens zijn niet alle echtscheidingen geschikt voor een collaborative divorce, zoals de bemiddeling in het engels heet. In het collaborative proces kijkt de advocaat eerst met zijn cliënt of de huwelijkscrisis zich wel voor een overlegscheiding leent. Is dat het geval, dan volgt overleg met de advocaat van de partner om een agenda van werkzaamheden op te stellen.
De volgende fase is een reeks viergesprekken (2 partners, 2 advocaten) om de zaak verder te inventariseren. Zo nodig worden deskundigen uitgenodigd voor verder advies. Dat kan bijvoorbeeld een financieel specialist (pensioen, hypotheek) zijn. Een psycholoog of pedagoog kan heel goed de rol van coördinerende coach op zich nemen. Hij bewaakt het proces en kan ook als sparringpartner fungeren voor de echtgenoten.
Het vruchtbare van overlegscheiden zit vooral in de creatie van een team waarin de verschillende specialisten (advocaten, coaches, kinderspecialisten, financieel specialisten) op basis van gelijkwaardigheid opereren. Als scheidende partijen kies je zo niet voor confrontatie maar voor samenwerking, bekrachtigd met de schriftelijke toezegging je daarvoor ook in te zetten.
Het beroep op eigen verantwoordelijkheid staat garant voor een actieve deelname van de scheidende partners aan het proces. Dat alleen al zorgt voor een aangenamer klimaat dan het uitbesteden van het dossier aan een advocaat die desnoods met de stormram de kastanjes voor jou uit het vuur moet halen. Samenwerking biedt ruimte voor een betere verwerking van de emoties die met een scheiding gepaard gaan. Vertrouwelijkheid, integriteit en te goeder trouw vormen belangrijke kernwaarden binnen het overlegscheiden.
Het is niet vreemd dat partners het midden in een relationele crisis moeilijk vinden deze kwaliteiten in elkaar te herkennen. Daarom biedt de aanwezigheid van een betrokken en ervaren team (coach, advocaat, financieel specialist) de broodnodige rust om het pijnlijke proces zonder blijvende diepe wonden af te ronden. Het leven gaat immers door.
