Bundel je krachten

Een belangrijke uitdaging voor professionals in een collaborative divorce is het vormen van goede samenwerkingsverbanden. Hoe smeed je professionals met verschillende competenties (advocaten, financieel specialisten, mediators) tot een hecht team, met de grootste toegevoegde waarde voor de klant. Want daar draait het uiteindelijk om: het optimaal begeleiden van partners door een echtscheidingsproces.

Wat dat betreft kan Groot-Brittannië wellicht als voorbeeld dienen. Daar is de overtuiging dat een overlegscheiding multidisciplinair teamwerk is al verder ingesleten. Dat heeft onder andere tot gevolg dat advocaten, financials en coaches vanuit één kantoor opereren. Formeel zijn ze geen partners; wel zijn de financieel specialisten en coaches als adviseur aan het kantoor verbonden.

Betere dienstverlening
In ons land ziet Jurgen Holtermans een groeiende tendens onder CD-professionals om elkaar nadrukkelijker op te zoeken. De fiscaal en pensioenadviseur van het Tilburgse kantoor Hendrikx en Bakker vindt dat een goede ontwikkeling. ‘Ik vorm bij overlegscheidingen regelmatig een team met advocaat Bart Lips, en coach Ingeborg Sandig. Doordat we al enkele overlegscheidingen samen hebben gedaan leren we elkaar steeds beter kennen en ontstaat er wederzijds respect en vertrouwen als persoon en als professional. Vanuit die basis leveren wij uiteindelijk een betere dienstverlening aan onze cliënten. Je raakt meer op elkaar ingespeeld. Je weet waar de ander het stokje kan overnemen en de ander weet ook wanneer die dat moet doen.’

Holtermans ziet in de markt wel clusteringen van advocaten met fiscalisten of pensioendeskundigen, maar constateert ook dat de inhoudelijke reden tot samenwerking vaak de oorsprong vindt in het ondernemingsrecht of het arbeidsrecht. ‘Terwijl er ook op familierechtelijk terrein volop mogelijkheden zijn om interdisciplinair samen te werken. Bij een echtscheiding zijn vaak de nodige financiële hobbels te nemen . Zo is er haast altijd een huis te verdelen en moeten er regelingen worden getroffen over lopende lijfrentes, kapitaalverzekeringen en pensioenen. En wat te denken als een van de partners ondernemer of DGA is. Juist in die situaties is het van groot belang dat zorgvuldig en onafhankelijk naar de cijfers wordt gekeken. Dat is nodig om het vertrouwen in het overlegscheidingsproces voor beide cliënten te creëren.’

Gevoelig punt: erfenissen
De Tilburgse financial wijst vervolgens op een ander gevoelig onderwerp bij de afwikkeling van de financiële scheidingsparagraaf: de verdeling van vermogen indien dat mede is verkregen uit of opgebouwd met behulp van erfenissen. ‘Daar zijn vaak uitsluitingsclausules aan verbonden die het noodzakelijk maken geldstromen minitieus in kaart te brengen. Alleen op basis daarvan kan vervolgens juridisch worden bepaald wie waarop nu daadwerkelijk recht heeft.’ Maar de praktijk leert echter dat vanwege vaak lang verstreken perioden dit in de meeste gevallen niet of nauwelijks exact in beeld is te brengen. ‘Juist hiervoor biedt een overlegscheiding handvatten om tot een voor partijen acceptabele oplossing te komen.’

‘De meeste stellen hebben vaak een onvolledig of verkeerd beeld van hun (persoonlijke) financiële situatie. En omdat het, mede vanwege eventuele huwelijkse voorwaarden, juridisch vaak ingewikkelder in elkaar steekt dan aanvankelijk werd gedacht, zorgt het uiteindelijke plaatje vaak voor een schrikreactie. Vanuit die schrik komt dan vaak een neiging voort om te stoppen met de overlegscheiding. De angst te veel te verliezen krijgt de overhand. Partners neigen zich terug te trekken in hun eigen stellingen. Op dat moment is de coach heel belangrijk. Die overziet het hele speelveld en moet de partijen overtuigen van de meerwaarde van een ‘uitkomst in goed overleg’.’

Gulden middenweg
Op die potentiële breekpunten kan een team zijn kracht tonen, vindt Holtermans. ‘Je moet dan wel op elkaar aankunnen, elkaar kennen. Zo leer je snel situaties inschatten en kun je tijdig inspringen om te voorkomen dat het proces uit de rails loopt. In vergelijking tot ‘op tegenspraak’-zaken is het blijven hangen in je eigen professionaliteit bij een overlegscheiding juist contraproductief. Je bent steeds bezig om die gulden middenweg te vinden die in het belang is van beide partners. Een ‘op tegenspraak’ kent die middenweg niet; het is daar zwart of wit. In zulke omstandigheden zijn er geen winnaars, maar slechts verliezers. En dat is precies wat we met een overlegscheiding willen voorkomen.’

Binnen de VCDH zoekt men ondertussen naar mogelijkheden om voor de klant de meerwaarde van een financial bij een ‘collaborative’ duidelijker te maken. Nelleke Tournoy van LampeLaroche hierover: ‘Voortaan wordt bij een stel dat besluit tot een overlegscheiding aan het begin het gehele team voorgesteld dat ze gedurende het traject zal begeleiden. Daar zit ook de introductie van de financial bij. Niet dat dat betekent dat bij iedere overlegscheiding de financial direct een actieve rol moet gaan spelen. Maar als gedurende de rit blijkt dat de noodzaak daartoe ontstaat dan kennen de cliënten de financial al en is deze sneller en gemakkelijker inzetbaar.’