The coach is the boss

Aggie Kemper is een van de psychologen die het overlegscheiden als een verrijking van de traditionele mediation beschouwt. ‘Bij puur en alleen mediation heb ik te vaak cliënten naderhand horen zeggen dat ze te veel hadden gezwommen. Ze misten specifiek individueel advies. Vervelend, omdat het kan leiden tot latent onbehagen, een knagend gevoel dat je op een of andere manier jezelf tekort hebt gedaan.’

Toen ze eind 2009 voor het eerst in aanraking kwam met overlegscheiding (collaborative divorce), wist Aggie vrijwel direct de voordelen ervan te benoemen. ‘Overlegscheiden gaat net dat stapje verder. Ik kan als coach-psycholoog mijn mediation-rol blijven vervullen, maar doe dat in een omgeving waarin beide scheidende partners vooraf met hun advocaten hebben afgesproken er geen juridische knokpartij van te maken. Dat geeft rust. Met z’n vijven werk je vervolgens relatief ontspannen en doelgericht naar het uit-elkaar-gaan.’

De Amsterdamse psychologe is vooral gecharmeerd van de samenwerking met andere specialisten. ‘Ik geloof al heel lang in de voordelen van het intensiever samen optrekken van psychologen en advocaten in een scheidingstraject. In deze setting is dat dus gewoon mogelijk. En als de cliënten behoefte hebben aan specifieker financieel advies, dan halen we er net zo makkelijk een expert bij die alles weet van pensioen- of vermogensverdeling. De cliënt staat centraal.’

Emotie & ratio

‘Het is vooral de combinatie van hoofd en hart die me aanspreekt. De ratio wordt vertegenwoordigd door advocaten en de financieel specialisten. Vooral die financials vind ik vaak geweldig. Meestal heel rustige mensen die op basis van de beschikbare gegevens de zaken rustig op een rijtje zetten en nuchter een of meerdere scenario’s voorleggen. Door die aanpak absorberen ze heel veel moeilijkheden.’

Omdat de ratio in goede handen is bij de advocaat/financial kan Kemper zich volledig concentreren op haar rol als coach. ‘Mijn rol is het herstellen van wederzijds begrip. Uiteindelijk gaat het bij scheiden om communicatie die op wat voor manier ook verstoord is geraakt. Mijn eerste taak is die weer in orde te brengen.’

‘Je begrepen voelen is essentieel. En dat heeft niets te maken met ‘gelijk krijgen’ of ‘met elkaar eens zijn’. Het gaat om het laten merken dat je kunt en wilt begrijpen wat je partner voelt. Als die bereidheid er van beide kanten is, dan is vaak de angel al uit het conflict. In die cruciale eerste fase kunnen we als coach onze meerwaarde tonen. Bij uitstek zijn wij in staat emoties te benoemen en direct te helpen verwerken.’

Het emotioneel ontladen bespaart ook op de langere termijn veel ellende. ‘Door effectief de angel eruit te halen verloopt het vervolgtraject soepeler en win je tijd. Zorgvuldigheid en kwaliteit werpen in deze hun vruchten af. Het voorkomt dat partners – zoals bij snelle scheidingen vaak gebeurt – twee jaar na dato zeggen: We waren er toen wel lekker snel van af, maar ik kijk er nu eigenlijk heel anders tegen aan. Had ik toen wat meer de tijd genomen, dan was er iets uitgekomen wat aansluit bij de gevoelens die ik nu heb.’

Geen therapie

Als coach binnen een overlegscheidingsteam kan Aggie Kemper helemaal haar ei kwijt, zegt ze. ‘De advocaten van beide partners selecteren de coach en dragen ook zorg voor de verslagen. Ik kan me zo volledig concentreren op datgene wat ik als psycholoog het leukste vind om te doen: het ontmijnen van het conflict en het begeleiden naar een goede eindregeling. Onze Amerikaanse collaborative divorce-collega’s zeggen ‘the coach is the boss’ en dat is natuurlijk een heerlijk vertrekpunt om vanuit te werken. Zorgen dat het proces goed loopt, dat alle partijen het momentum vasthouden wanneer een doorbraak voorhanden ligt.’

Kemper bespeurt bij scheidende partners vaak wel enige huiver voor al te veel gepsychologiseer. ‘Wordt dit een therapie, vragen ze dan. Het antwoord is nee. Je komt om te scheiden, maar dan wel op de best mogelijke manier en met de minst mogelijke emotionele schade.’ Daarnaast is er de veronderstelling dat ‘zo’n team wel erg prijzig zal zijn’. ‘Ik durf te zeggen dat dat uiteindelijk niet zo is. Veel snelscheidingen kosten op de lange duur handenvol geld, omdat ik – vooral bij stellen met kinderen - de partners na enkele jaren in mijn praktijk aantref omdat ze met elkaar overhoop liggen over de omgangsregeling. Het is een voorbeeld van penny wise and pound foolish, zoals de Engelsen zeggen.’